Prezidentning 2023-yil 26-maydagi PF-79-son Farmoni



[OKOZ:

1.13.00.00.00 Ta’lim. Fan. Madaniyat / 13.01.00.00 Ta’lim / 13.01.02.00 Ta’lim tizimini boshqarish;

2.13.00.00.00 Ta’lim. Fan. Madaniyat / 13.01.00.00 Ta’lim / 13.01.08.00 Ta’lim turlari / 13.01.08.01 Maktabgacha ta’lim va tarbiya]

[TSZ:

1.Ijtimoiy-madaniy masalalar / Ta’lim]

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining

Farmoni

Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi hamda uning tizimidagi tashkilotlar faoliyatini samarali tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 25-yanvardagi “Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari faoliyatini samarali yo‘lga qo‘yishga doir birinchi navbatdagi tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-14-son Farmoni ijrosini ta’minlash maqsadida:

1. Quyidagilar:

Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari 1-ilovaga muvofiq;

Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tizimida amalga oshirilayotgan tashkiliy o‘zgarishlar dasturi 2-ilovaga muvofiq;

Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining tashkiliy tuzilmasi 3-ilovaga muvofiq;

Maktabgacha ta’lim agentligining tashkiliy tuzilmasi 4-ilovaga muvofiq;

Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligining tashkiliy tuzilmasi 5-ilovaga muvofiq;

Maktabgacha va maktab ta’limi sohasida islohotlarni chuqurlashtirish va tizim faoliyatini transformatsiya qilish bo‘yicha “yo‘l xaritasi” 6-ilovaga muvofiq;

Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi hamda uning tizimidagi tashkilotlarning xususiy sektorga o‘tkaziladigan funksiyalari ro‘yxati 7-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Maktabgacha va umumiy o‘rta ta’limni yangi bosqichga olib chiqish, uning sifatini oshirish hamda ta’lim dasturlarini takomillashtirish maqsadida shunday tartib o‘rnatilsinki, unga muvofiq 2023/2024 o‘quv yilidan boshlab bosqichma-bosqich:

umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining 1 — 4-sinflarida o‘quvchilarga boshlang‘ich, 5 — 9-sinflarida tayanch hamda 10-11-sinf o‘quvchilarining qiziqish va qobiliyatiga mos bo‘lgan bilimlarni berishga yo‘naltirilgan o‘quv dasturlari va o‘quv-metodik majmualar joriy etiladi;

umumiy o‘rta ta’lim dasturlari va o‘quv-metodik majmualarning fanlararo va sinflararo integratsiyasi ta’minlanadi;

bilimni baholashning yangi tartibi joriy etiladi va uning doirasida o‘qituvchi tomonidan o‘quvchilarning o‘tilgan mavzuni amaliyotda qo‘llay bilish, tanqidiy fikrlash va berilgan materialni tahlil qila olish kabi ko‘nikmalari baholanadi;

umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining boshlang‘ich sinflarida informatika fani, o‘rta sinflarda esa o‘quvchilarning moliyaviy savodxonligini oshirishga qaratilgan darslar joriy etiladi;

barcha fanlar bo‘yicha amaliy mashg‘ulotlar ulushi 60 foizga yetkaziladi. Bunda, darslardagi mavzular aniq muammoni hal qilish orqali o‘rgatiladi, amaliyot darslari esa loyihani bajarish shaklida o‘tkaziladi.

3. Belgilansinki, maktabgacha, umumiy o‘rta va maktabdan tashqari ta’lim tashkilotlarini malakali pedagog kadrlar bilan ta’minlash maqsadida:

a) 2024-yil 1-yanvardan boshlab umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining pedagogik kasblariga birinchi marta ishga qabul qilinayotgan talabgorlarni kasbiy sertifikatlash tizimi joriy etiladi. Bunda:

2023/2024 o‘quv yilidan boshlab pedagogik kasblarga birinchi marta ishga qabul qilinadigan oliy ma’lumotli talabgorlar stajor-o‘qituvchi sifatida faoliyat yuritadi va ular ishga qabul qilingan vaqtdan boshlab bir yil muddat davomida kasbiy sertifikatga ega bo‘lishi talab etiladi;

stajor-o‘qituvchilarga ular kasbiy sertifikat olguniga qadar oliy ma’lumotli (toifasiz) o‘qituvchining bazaviy tarif stavkasi qo‘llaniladi;

b) 2024-yil 1-yanvardan boshlab davlat maktabgacha, umumiy o‘rta va maktabdan tashqari ta’lim tashkilotlari pedagog kadrlariga malaka toifasini berishning yangi tartibi joriy qilinadi. Bunda:

malaka toifasini olish bo‘yicha sinovlar bir yilda kamida bir marotaba ikki bosqichda o‘tkaziladi hamda birinchi bosqichda talabgorning mutaxassislik fani va kasb standarti bo‘yicha bilim darajasi, ikkinchi bosqichda –– pedagogik mahorati baholanadi;

malaka toifasi berishning yangi tartibi joriy qilinguniga qadar malaka toifasini olish bo‘yicha sinovlarni o‘tkazishga moratoriy joriy etiladi;

moratoriy davomida pedagog kadrlar navbatdagi malaka toifasini olish sinovlariga jalb etilmaydi hamda ularning malaka toifasini tasdiqlovchi sertifikatning amal qilish muddati navbatdagi sinovlarga jalb qilinguniga qadar avtomatik ravishda uzaytiriladi;

v) 2025-yil 1-yanvarga qadar malaka toifalarini berish tizimini vakolatli xorijiy tashkilotlarning akkreditatsiyasidan o‘tkazish orqali pedagog kadrlarga xalqaro standartlar asosida malaka sertifikatini berish amaliyoti yo‘lga qo‘yiladi.

Bunda, xalqaro standartlar asosida malaka sertifikatini olgan pedagog kadrlarga tarif stavkalarining amaldagi miqdorlariga nisbatan 70 foiz miqdorida qo‘shimcha haq to‘lanadi;

g) pedagog kadrlarning “elektron portfoliosi” shakllantirib boriladi va unga o‘qituvchilarning malaka darajasi, kasbiy rivojlanish natijalari va pedagogik faoliyati davomida erishgan yutuqlari kiritiladi;

d) ixtisoslashtirilgan maktablar umumiy o‘rta ta’lim muassasalari uchun “tayanch maktab” etib belgilanadi.

Bunda, umumiy o‘rta ta’lim muassasalari o‘qituvchilari “tayanch maktablar” tomonidan yangi ta’lim dasturlari, dars o‘tishning ilg‘or metodikalari va o‘quvchi bilimini baholashning zamonaviy usullariga o‘rgatiladi;

e) 2024-yil 1-iyundan boshlab davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlarining oliy ma’lumotli pedagog xodimlarining bazaviy tarif stavkalari umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining tegishli pedagog xodimlari bazaviy tarif stavkalarining amaldagi miqdorlariga tenglashtiriladi.

4. Shunday tartib o‘rnatilsinki, unga muvofiq:

a) 2023-yil 1-sentabrdan boshlab:

umumiy o‘rta ta’lim muassasalari direktorlariga o‘z o‘rinbosarlarini ishga qabul qilish va ishdan bo‘shatish, ajratilgan umumiy soatlar doirasida o‘quv rejalariga 15 foizgacha o‘zgartirish kiritish masalalarini mustaqil hal qilish huquqi beriladi;

tuman (shahar) maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limlarining umumiy o‘rta ta’lim muassasalari faoliyatini tekshirish va ta’lim sifatini baholash bo‘yicha vakolatlari bekor qilinadi;

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida eng tajribali umumiy o‘rta ta’lim muassasalari direktorlaridan iborat bo‘lgan Direktorlar kengashlari tuziladi;

umumiy o‘rta ta’lim muassasalari direktorlarini lavozimiga tayinlash Direktorlar kengashi tavsiyasiga asosan Qoraqalpog‘iston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahri maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmalari (keyingi o‘rinlarda –– hududiy boshqarmalar) tomonidan ochiq tanlov asosida amalga oshiriladi;

b) 2024-yil 1-yanvardan boshlab umumiy o‘rta ta’lim muassasalari direktorlarini har besh yilda bir marotaba kasbiy sertifikatsiyalash tizimi joriy etiladi. Bunda, sertifikatsiyadan o‘ta olmagan direktorlar belgilangan tartibda lavozimidan ozod etiladi.

5. Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi (X. Umarova) 2023-yil 1-dekabrga qadar hududiy boshqarmalarning boshliqlariga shartnomaviy-huquqiy asosda maslahatchi sifatida xorijiy mutaxassislarni jalb qilsin.

Belgilansinki:

hududiy boshqarmalar boshliqlarining xorijiy maslahatchilariga Prezident maktablarining xorijiy mutaxassislariga nisbatan joriy etilgan mehnatga haq to‘lash shartlari qo‘llaniladi va bu bilan bog‘liq bo‘lgan xarajatlar Ta’lim sohasidagi islohotlarga ko‘maklashish jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan moliyalashtiriladi;

Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tizimi hamda maktabgacha, umumiy o‘rta va maktabdan tashqari ta’lim tashkilotlarida faoliyat ko‘rsatish uchun jalb qilingan xorijiy mutaxassislar O‘zbekiston Respublikasida xorijiy ishchi kuchini jalb etish va undan foydalanish uchun amalga oshiriladigan to‘lovlardan ozod etiladi.

6. Quyidagilar bekor qilinsin:

umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari lavozimiga kadrlarni tayinlashda tuman (shahar) ma’naviyat va ma’rifat markazi tomonidan tavsiya berish amaliyoti;

umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida jismoniy tarbiya fani o‘qituvchilarini ishga qabul qilishda sport sohasidagi vakolatli davlat organining hududiy bo‘limlari hamda sport maktablari metodistlari tomonidan yo‘llanma berish tartibi.

7. Belgilansinki:

a) nodavlat ta’lim tashkilotlari tarmog‘ini kengaytirish, sohada litsenziyalash va ruxsat berish tartib-taomillaridagi byurokratik to‘siqlarni bartaraf etish maqsadida 2023-yil 1-oktabrdan boshlab:

nodavlat maktabgacha va umumiy o‘rta ta’lim tashkilotlari faoliyatini tashkil qilishda o‘qituvchilarning toifalari hamda bitta sinfda ta’lim oluvchilarning maksimal soniga qo‘yilgan talablar yengillashtiriladi;

nodavlat maktabgacha, umumiy o‘rta va maktabdan tashqari ta’lim tashkilotlariga sport zalni ularga ijara va tekin foydalanish huquqi asosida tegishli bo‘lgan hamda belgilangan talablarga javob beradigan binolarda ham tashkil etishga ruxsat etiladi;

Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi hamda uning hududiy bo‘linmalari tomonidan nodavlat ta’lim tashkilotlari faoliyatini tekshirish vakolatli organni xabardor qilish tartibida amalga oshiriladi;

b) sohada axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish, shu jumladan tizim tashkilotlarida ish jarayonini raqamlashtirish maqsadida 2024-yil 1-yanvardan boshlab:

bola tug‘ilganidan so‘ng, doimiy yashash manzilidagi mikrohududga biriktirilgan umumiy o‘rta ta’lim muassasasida onlayn hisobga qo‘yiladi;

umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining har o‘quv yili uchun qabul rejasi “my.maktab.uz” elektron platformasida shakllantiriladi.

8. Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi (X. Umarova) o‘quvchilarning bo‘sh vaqtlarini mazmunli tashkil qilish maqsadida 2023/2024 o‘quv yilidan boshlab:

“Sirdaryo tajribasi” asosida har bitta hududda bittadan zamonaviy “Barkamol avlod” bolalar maktablarini tashkil qilsin, ularda kasb-hunarga va xorijiy tillarga o‘rgatish to‘garaklarini, shuningdek, kutubxona faoliyatini yo‘lga qo‘ysin;

“Barkamol avlod” bolalar maktablarida xususiy sektorni jalb qilgan holda zamonaviy to‘garaklarni tashkil qilsin;

“Barkamol avlod” bolalar maktablari a’zolarining xorijiy tillarni bilish darajasini baholovchi xalqaro imtihonlarga tayyorlovchi to‘garaklar faoliyatini yo‘lga qo‘ysin.

9. Budjet mablag‘laridan maqsadli va oqilona foydalanish, davlat xaridlari shaffofligini oshirish maqsadida:

2023-yil 1-iyuldan boshlab umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining budjetdan tashqari jamg‘armalari mablag‘larini shakllantirish va ulardan foydalanish bo‘yicha belgilangan tartib davlat maktabgacha va ixtisoslashtirilgan ta’lim tashkilotlari uchun ham tatbiq etilsin;

2024-yil 1-yanvardan boshlab markazlashtirilgan moliya-buxgalteriya xizmati xodimlarining bazaviy tarif stavka miqdorlari 1,5 baravarga oshirilsin.

10. Quyidagilar:

faoliyati tugatilgan Xorijiy tillarni o‘rganishni ommalashtirish agentligining budjetdan tashqari jamg‘armasidagi mavjud mablag‘larning 100 foizi –– Ta’lim sohasidagi islohotlarga ko‘maklashish jamg‘armasiga, mol-mulklari –– operativ boshqaruv huquqi asosida Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligiga;

faoliyati tugatilgan Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasining bino va inshootlari tegishli mol-mulki bilan birga –– operativ boshqaruv huquqi asosida Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligiga o‘tkazilsin.

11. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-dekabrdagi PF-269-son Farmoniga muvofiq faoliyati tugatilgan Vazirlar Mahkamasining Bolalarni himoya qilish masalalari sho‘basining vazifalari va funksiyalari Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligiga o‘tkazilsin.

Belgilansinki, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklarining Bolalarni himoya qilish masalalari kotibiyatlari hamda tuman (shahar) hokimliklarining bolalarni himoya qilish sho‘balari faoliyati Maktabgacha va maktab ta’lim vazirligi tomonidan muvofiqlashtirib boriladi.

12. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlariga 8-ilovaga muvofiq o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilsin.

13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ayrim hujjatlari 9-ilovaga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

14. Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi Adliya vazirligi bilan birgalikda uch oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu Farmondan kelib chiqadigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar to‘g‘risida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

15. Mazkur Farmonning ijrosini samarali tashkil qilishga mas’ul va shaxsiy javobgar etib maktabgacha va maktab ta’limi vaziri X.U. Umarova, maktabgacha va maktab ta’limi vazirining birinchi o‘rinbosari –– Maktabgacha ta’lim agentligi direktori A.V. Shin hamda Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligi direktori A.T. Ubbiyev belgilansin.

Farmon ijrosini muhokama qilib borish, mas’ul tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi O.Q. Abduraxmanov zimmasiga yuklansin.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV

Toshkent sh.,

2023-yil 26-may,

PF-79-son

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 26-maydagi PF-79-son Farmoniga
1-ILOVA

Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari

Quyidagilar Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari hisoblanadi:

a) maktabgacha, umumiy o‘rta va maktabdan tashqari ta’lim sohasida yagona davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish, o‘quv va tarbiya jarayonlarining o‘zaro mustahkam aloqasi va uzluksizligini ta’minlash;

b) o‘quv va tarbiya jarayoniga xalqaro talablar asosida ishlab chiqilgan o‘quv reja, dastur va o‘quv-metodik majmualar va zamonaviy pedagogik texnologiyalarni joriy qilish;

v) o‘quvchilar va tarbiyalanuvchilarni umuminsoniy qadriyatlar, yuksak ma’naviyat, vatanparvarlik va insonparvarlik ruhida tarbiyalash, ularning qalbi va ongiga mustaqillik g‘oyalarini yanada chuqur singdirish hamda yot g‘oyalarga qarshi immunitetini shakllantirish;

g) iqtidorli yoshlarni aniqlash, saralab olish va ularning har tomonlama rivojlanishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish, o‘quvchilarning umumta’lim fanlari bo‘yicha xalqaro olimpiadalar, tanlovlar va musobaqalarda munosib ishtirokini ta’minlash;

d) pedagog kadrlarning kasbiy bilim va ko‘nikmalarini oshirish va baholash, maqomi hamda obro‘sini mustahkamlash, ularning moddiy va ma’naviy rag‘batlantirilishi, shuningdek, ijtimoiy muhofaza qilinishini tashkil etish;

e) maktabgacha, umumiy o‘rta va maktabdan tashqari ta’lim sohasida nodavlat ta’lim xizmatlari sektorini yanada qo‘llab-quvvatlash, uning har tomonlama rivojlanishi uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;

j) maktabgacha, umumiy o‘rta va maktabdan tashqari ta’lim jarayonlarini raqamlashtirish va mazkur sohalardagi davlat xizmatlarini kengaytirish;

z) maktabgacha, umumiy o‘rta va maktabdan tashqari ta’lim (shu jumladan, chet tillarini o‘rgatish) sohasida litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillarini amalga oshirish, mazkur yo‘nalishda faoliyat yuritayotgan ta’lim tashkilotlar tomonidan sifatli ta’lim berilishini ta’minlash.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 26-maydagi PF-79-son Farmoniga
2-ILOVA

Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tizimida amalga oshirilayotgan tashkiliy o‘zgarishlar

DASTURI

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 26-maydagi PF-79-son Farmoniga
3-ILOVA

Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining tashkiliy tuzilmasi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 26-maydagi PF-79-son Farmoniga
4-ILOVA

Maktabgacha ta’lim agentligining tashkiliy tuzilmasi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 26-maydagi PF-79-son Farmoniga
5-ILOVA

Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligining tashkiliy tuzilmasi