Anomal issiq sabab vaqtincha yopilgan bog‘chalardagi xodimlarga ish haqi qanday to‘lanadi?

Anomal issiq kuzatilayotgan kunlarda bolalarning salomatligi va xavfsizligini ta’minlash maqsadida ayrim hududlarda davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari faoliyati vaqtinchalik to‘xtatilmoqda. 

Bu holat bog‘cha xodimlarining oylik maoshiga qanday ta’sir qiladi degan muhim savolni yuzaga chiqarmoqda: Xo‘sh, vaqtinchalik yopilgan bog‘chalarda ishlovchi xodimlarga ish haqi qanday to‘lanadi?

Mazkur masalaga advokat Saydali Muxtoraliyev huquqiy izoh berdi. Uning ta’kidlashicha, avvalo bekor turib qolishning sababi qanday baholanishi muhim ahamiyatga ega. Chunki Mehnat kodeksining 266-moddasida bunday holatlar uchun turli tartiblar belgilangan.

Mazkur moddaning birinchi qismiga ko‘ra, agar ish beruvchining aybi bilan iqtisodiy, texnologik, texnik yoki tashkiliy sabablarga ko‘ra ish vaqtincha to‘xtatilgan bo‘lsa, bekor turib qolingan davr uchun xodimga o‘rtacha ish haqi miqdorida haq to‘lanadi.

Shuningdek, moddaning ikkinchi qismida ish beruvchiga ham, xodimga ham bog‘liq bo‘lmagan sabablarga ko‘ra bekor turib qolingan vaqt uchun bekor turib qolingan davrga mutanosib ravishda tarif stavkasi (lavozim maoshi)ning kamida uchdan ikki qismi miqdorida ish haqi to‘lanishi belgilangan.

Demak, bog‘chalarning anomal issiq sabab vaqtinchalik yopilishi qaysi toifaga kirishi hal qiluvchi omil hisoblanadi.

Agar bog‘cha faoliyatining to‘xtatilishi ish beruvchining aybi bilan yuzaga kelgan deb baholansa, masalan, binoda salqinlantirish yoki sovutish tizimlari kabi zarur sharoitlar yaratilmaganligi sababli faoliyat to‘xtatilgan bo‘lsa, xodimlarga Mehnat kodeksining 266-moddasi birinchi qismi asosida o‘rtacha ish haqi to‘liq to‘lanishi kerak bo‘ladi.

Biroq vaqtinchalik yopilish ish beruvchi ham, xodim ham ta’sir qila olmaydigan holatlar, masalan, bolalarni bog‘chaga olib kelish va olib ketish jarayonida yuzaga keladigan jazirama issiq xavfi bilan izohlansa va bunda ish beruvchining aybi mavjud bo‘lmasa, Mehnat kodeksining 266-moddasi ikkinchi qismi qo‘llanilishi mumkin. 

Bunday vaziyatda xodimlarga lavozim maoshining kamida uchdan ikki qismi miqdorida ish haqi to‘lanadi. Bu esa amalda bog‘cha xodimlarining daromadi sezilarli darajada kamayishiga olib kelishi mumkin.

Shu sababli har bir holatda bog‘chalarning vaqtinchalik yopilishiga nima sabab bo‘lgani, ya’ni ish beruvchining aybi bor yoki yo‘qligi huquqiy jihatdan aniq baholanishi muhim hisoblanadi.

Advokat Saydali Muxtoraliyevning fikricha, ushbu masala yuzasidan Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi rasmiy munosabat bildirib, vaqtinchalik yopilgan davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari xodimlariga ish haqi qaysi tartibda to‘lanishiga aniqlik kiritishi maqsadga muvofiq bo‘ladi.