Maktabgacha va maktab taʼlimi tizimi eng korrupsiyalashgan tizim sifatida tilga olindi

Senatning 18-yalpi majlisida Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi tomonidan taqdim etilgan Oʻzbekiston Respublikasida Korrupsiyaga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi milliy maʼruza koʻrib chiqildi.

2025-yilda korrupsiyaga oid jinoyatlar boʻyicha 7 517 nafar shaxs jinoiy javobgarlikka tortilgan bo‘lsa, bunda eng koʻp korrupsiyaga oid jinoyatlar maktabgacha va maktab taʼlimi, sogʻliqni saqlash, mahalliy hokimliklar hamda tijorat banklari hissasiga toʻgʻri kelgan.

Agentlik tomnidan qilingan ma’ruzada maktabgacha va maktab taʼlimi tizimida aynan qanday korrupsiyaviy holatlar kuzatilgani to‘liq ochiqlanmagan. Ammo, Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligining 2025-yilgi hisobotlariga nazar tashlaydigan bo‘lsak, ayrim raqamlar bilan tanishish mumkin.

Xususan, Agentlik xalqtaliminfo.uz'ga taqdim qilgan ma’lumotlarida 2025-yilda xalqaro moliya institutlari va xorijiy hukumat moliya tashkilotlari mablag‘lari hisobidan amalga oshirilgan xaridlar bo‘yicha o‘tkazilgan tekshiruvlar davomida esa bir qancha noqonuniy holatlar aniqlanganligi qayd etilgan.

Jumladan, 666,6 mlrd. so‘mlik 189 ta davlat xaridlari yuzasidan davlat buyurtmachilariga 117 ta taqdimnoma kiritilgan, 70 mlrd. so‘mlik 60 ta xaridlar bekor qilingan hamda 667,5 mlrd. so‘mlik 166 ta davlat xaridlari yuzasidan huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat organlariga 109 ta so‘rovnoma yuborilgan.

Shuningdek, Andijon, Toshkent viloyatlari hamda Toshkent shahrida joylashgan MTMlari uchun jami 441,7 mlrd.so‘mlik “autsorsing usulida sog‘lom ovqatlantirish xizmatlari ko‘rsatish” bo‘yicha o‘tkazilgan tenderlarda qonunbuzilish holatlari yuzasidan taqdimnoma kiritilgan.

Bunda mansabdor shaxslarning 14 nafariga (16 mlrd.) ma’muriy, 12 nafariga (3,8 mlrd.) intizomiy jazo choralari qo‘llanilib, 2 ta holat bo‘yicha jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan, 49 nafariga bayonnoma rasmiylashtirilib, tegishli sudlarga yuborilgan (MJtKning 193-4-moddasi).

Undan tashqari Samarqand viloyatida kuzatilgan holatda Maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi rahbari Muzaffar Hamdamov Rossiya Federatsiyasining maktab bitiruvchilari uchun mo‘ljallangan “Alvon yelkanlar” (“Alyye parusa”) bayramiga iqtidorli o‘quvchilarni yuborish o‘rniga o‘g‘li va jiyanini, shuningdek, boshqarmaning ayrim bo‘limlari rahbarlari va mas’ul xodimlarining farzandlarini yuborgani aniqlangan.

Surishtiruv natijalaridan so‘ng, xorijga yuborilgan 8 nafar o‘quvchidan 4 nafari bevosita boshqarma boshlig‘ining o‘g‘li va jiyani, yana ikki nafari boshqarmada ishlovchi buxgalter va metodistning farzandi ekani ham ma’lum bo‘lgan.

Shundan so‘ng, iqtidorli yoshlar o‘rniga farzandi va jiyanini xorijga yuborgan samarqandlik amaldorlar 28 mln so‘m mablag‘ni budjetga qaytargan. Qonun buzilishi holatlarini bartaraf etish, kelgusida bunday holatlarning oldini olish maqsadida boshqarma boshlig‘i Muzaffar Hamdamov egallab turgan lavozimidan ozod etilgan.

Ta’kidlab o‘tish joizki, 2024-yilda davlat idoralarining korrupsiyaga qarshi kurashishdagi faoliyati samaradorligi reytingida Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi 82 ball bilan “yaxshi” natijani qayd etgandi.
 

Bunda vazirlik huzuridagi Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligi ham 81 ball bilan “yaxshi” natijaga erishgan bo‘lsa, Maktabgacha ta’lim agentligi 56 ball bilan “qoniqarli” deb topilgan.