Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi korrupsiyaviy tashkilotlar ro‘yxatida

2025-yilning eng korrupsiyalashgan tashkilotlar ro‘yxatida Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi ham tilga olindi. Xususan, tizimda qator qonunbuzilish holatlari aniqlangan bo‘lib, ular orasida noqonuniy davlat xaridlaridan tortib, Samarqandda mansabdor shaxslar tomonidan tanish-bilishchilikka yo‘l qo‘yilgani bilan bog‘liq holatlar ham bor.

Joriy yilning 6-fevral kuni Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi binosida agentlik vakillari hamda jamoatchilik kengashining o‘tgan yilda amalga oshirilgan ishlar hisoboti hamda bu yil nimalar kutilayotgani yuzasidan yig‘ilishi bo‘lib o‘tgandi.

Unda o‘tgan yilning eng korrupsiyaviy tashkilotlari qatorida Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi ham tilga olingan. Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi xalqtaliminfo.uz'ning so‘roviga ko‘ra ayrim ma’lumotlarni taqdim etdi.

Ma’lumotlarga ko‘ra, korrupsiyaviy holatlarning oldini olish maqsadida uzoq yillar bir lavozimda ishlab kelayotgan rahbar xodimlar rotatsiya qilingan va bu ishlar davom ettirilmoqda.

Xususan, 2025-yilda maktabgacha va maktab ta’limi tizimida 666 nafar maktab direktori va 447 nafar maktabgacha ta’lim tashkiloti rahbari rotatsiya qilingan.

Ma’lumot uchun: Avvalroq, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Raisi Tanzila Narbaeva rahbarlik lavozimini uzoq muddat hech kimga bermay kelayotgan shaxslarni qattiq tanqid qilgandi.

U Sirdaryo viloyatidagi maktabgacha ta’lim muassasalarida 55 nafar xodim 5 yildan ortiq, 23 nafar xodim 10 yildan ortiq, 11 nafar xodim 20 yildan ortiq muddat davomida aynan bir muassasada rahbar sifatida faoliyat olib borayotganini misol qilib keltirgandi.

Shuningdek, maktablar va maktabdan tashqari ta’lim muassasalarida 67 nafar xodim 5 yildan ortiq, 64 nafar xodim 10 yildan ortiq, 29 nafar xodim 20 yildan ortiq muddat davomida aynan bir muassasada rahbar sifatida faoliyat olib borayotganini keskin tanqid qilgandi.

Surishtiruv natijalaridan so‘ng, xorijga yuborilgan 8 nafar o‘quvchidan 4 nafari bevosita boshqarma boshlig‘ining o‘g‘li va jiyani, yana ikki nafari boshqarmada ishlovchi buxgalter va metodistning farzandi ekani ham ma’lum bo‘lgan.

O‘tgan yilda Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi tomonidan maktabgacha va maktab ta’limi tizimida korrupsiyaga oid jinoyatlarning sabablari, “korrupsiyasiz soha” loyihasining ijrosi, sohaga taalluqli normativ-huquqiy hujjatlardagi korrupsiya omillari tahlil qilib borilgan.

Xalqaro moliya institutlari va xorijiy hukumat moliya tashkilotlari mablag‘lari hisobidan amalga oshirilgan xaridlar bo‘yicha o‘tkazilgan tekshiruvlar davomida esa bir qancha noqonuniy holatlar aniqlangan.

Jumladan, 666,6 mlrd. so‘mlik 189 ta davlat xaridlari yuzasidan davlat buyurtmachilariga 117 ta taqdimnoma kiritilgan, 70 mlrd. so‘mlik 60 ta xaridlar bekor qilingan hamda 667,5 mlrd. so‘mlik 166 ta davlat xaridlari yuzasidan huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat organlariga 109 ta so‘rovnoma yuborilgan.

Shuningdek, Andijon, Toshkent viloyatlari hamda Toshkent shahrida joylashgan MTMlari uchun jami 441,7 mlrd.so‘mlik “autsorsing usulida sog‘lom ovqatlantirish xizmatlari ko‘rsatish” bo‘yicha o‘tkazilgan tenderlarda qonunbuzilish holatlari yuzasidan taqdimnoma kiritilgan.

Bunda mansabdor shaxslarning 14 nafariga (16 mlrd.) ma’muriy, 12 nafariga (3,8 mlrd.) intizomiy jazo choralari qo‘llanilib, 2 ta holat bo‘yicha jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan, 49 nafariga bayonnoma rasmiylashtirilib, tegishli sudlarga yuborilgan (MJtKning 193-4-moddasi).

Ta’kidlab o‘tish joizki, 2024-yilda davlat idoralarining korrupsiyaga qarshi kurashishdagi faoliyati samaradorligi reytingida Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi 82 ball bilan “yaxshi” natijani qayd etgandi. 

Bunda vazirlik huzuridagi Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligi ham 81 ball bilan “yaxshi” natijaga erishgan bo‘lsa, Maktabgacha ta’lim agentligi 56 ball bilan “qoniqarli” deb topilgan.

Shu sababli, muammoni kamaytirish uchun jazolash choralaridan tashqari, tizimli islohotlar, ochiq ma’lumotlar doirasini kengaytirish, jamoatchilik nazoratini kuchaytirish kabi choralarni ko‘rish lozim.