Surdopedagogika bo‘yicha qayta tayyorlangan o‘qituvchiga korreksion sinf darslari beriladimi?

Savol 

Men eshitishida nuqsoni bor bolalar internatida korreksion fandan dars beraman. Mutaxassisligim maktabgacha ta’lim va bolalar sport o‘qituvchisi. Shuningdek, boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchisi va surdopedagogika yo‘nalishida qayta tayyorlovda o‘qidim. Defektologiya bo‘yicha 2 toifa oldim. 

Bu yilgi dars taqsimotida sizga dars berolmaymiz deyishyapti. O‘quv rejada korreksion fandan defektolog dars berishi mumkin deyishdi. Shu vaziyatda 2 toifa uchun dars olishim mumkinmi? 33 yillik ish stajga egaman. Javob uchun rahmat. 

Javob

Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 12-oktabrdagi 638-son qarori bilan tasdiqlangan “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari to‘g‘risida”gi nizom alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarining faoliyatini tartibga soladi. 

Mazkur nizomning 44-bandida ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasasida o‘qituvchi va tarbiyachi lavozimida korreksion pedagogika va defektologiya sohasi bo‘yicha oliy ma’lumotli maxsus pedagoglar (surdopedagogika, tiflopedagogika, oligofrenopedagogika va logopediya mutaxassislari), eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarining o‘qituvchi lavozimiga dars o‘tiladigan imo-ishora tilini biladigan pedagoglar, shuningdek, ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasasining faoliyat turi (sohasi) bo‘yicha tegishli qayta tayyorlashdan o‘tgan mutaxassis xodimlar faoliyat yuritishi belgilangan. 

Adliya vazirligidan 2026-yil 16-aprelda 3819-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risida”gi nizom esa alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibini belgilaydi. 

Nizomning 13-bandida ham, ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida dars berish uchun maxsus pedagogdan ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasasida korreksion pedagogika va defektologiya sohasi bo‘yicha oliy ma’lumot (surdopedagogika, tiflopedagogika, oligofrenopedagogika va logopediya mutaxassislari), ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasasining faoliyat turi (sohasi) bo‘yicha tegishli qayta tayyorlashdan o‘tganligi talab etilishi belgilangan. 

Ushbu talablarga mos kelmaydigan maxsus pedagoglarga dars soatlari taqsimlanishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Shuningdek, Ijtimoiy himoya milliy agentligi direktorining 2026-yil 26-maydagi “Eshitishida nuqsonlari bo‘lgan bolalar uchun maktab va maktab-internatlarining 2026/2027-o‘quv yiliga mo‘ljallangan tayanch o‘quv rejalarini tasdiqlash hamda variativ o‘quv rejalarni tajriba-sinov tariqasida joriy etish to‘g‘risida”gi 218-sonli buyruqning 1-a-ilovasining 18-bandida “Eshitish idrokini rivojlantirish, talaffuzni shakllantirish”, “Musiqali ritmika”, “Nutqiy muloqot”, “Ijtimoiy-maishiy hayotga yo‘naltirish” fanlari maxsus pedagogika (defektologiya, surdopedagogika) yo‘nalishi bo‘yicha oliy ma’lumotga ega mutaxassislari tomonidan o‘qitilishi nazarda tutilgan. 

Shu sababli, agar o‘qituvchida surdopedagogika bo‘yicha kasbiy qayta tayyorlash diplomi mavjud bo‘lsa, u mazkur ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasasidagi tegishli dars soatlariga da’vogarlik qilishi mumkin. 

Bunda o‘qituvchining II malaka toifasi ham dars soatlarini taqsimlashda hisobga olinadigan ustuvor ko‘rsatkich hisoblanadi. Qayta tayyorlash diplomi esa eshitishida nuqsoni bor bolalar internatida dars berish huquqini beradi. 

Ma’lumot uchun: “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar uchun davlat ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risida”gi nizomning 14-bandiga ko‘ra, ikkinchi malaka toifasiga ega maxsus pedagoglarga oliy va birinchi malaka toifasiga hamda milliy yoki xalqaro tan olingan sertifikatga ega bo‘lgan maxsus pedagoglardan keyingi o‘rinda dars soatlari ajratiladi.